De robot komt eraan?

Gaan robots het van ons mensen overnemen? Geloof het maar niet!
Toch hoor je die boodschap steeds vaker, van filosofen en toekomstkijkers in talkshows op tv, in de weekend-bijlage van kranten, in boeken, enz.
Pas op, is steeds weer de boodschap: zelfdenkende, zelfbewuste robots gaan de mens verdringen. Niet alleen op de manier waarop robots nu al in moderne fabrieken van auto’s en smartphones werken, nee, de mens ZELF wordt verdrongen door ‘de robot’.

Ook in films is dit een bekend onderwerp, bijvoorbeeld in “Surrogates” (met Bruce Willis in de hoofdrol) leven alle mensen geïsoleerd en rustig op bed (nou leuk, zeg) terwijl zij een betere robotversie van zichzelf hun leven in de echte wereld laten leven. Dat gaat voorspelbaar fout als, jawel: de robots zelf gaan denken en het ‘overnemen’.
In “I Robot” met Will Smith, en nog tientallen andere films – op zich heel pakkend en spannend, daar niet van – wordt ook weer ditzelfde thema verbeeld:
als ze eenmaal zullen gaan denken, dan nemen de robots het van ons over!

Maar wat er bij al die fantasie-producten steeds weer verdoezeld wordt is het verschil tussen een mens en een DOOR HEM gebouwde machine. De vraag is, kort gezegd, WIE maakt WAT? Voor veel moderne  filosofen en SF-profeten is dat verschil tussen “wie” en “wat” er niet meer. En daardoor kan in hun denken, “wat” (het masjien), “wie” (de mens) op den duur gaan overvleugelen.
Goed beschouwd is dat natuurlijk totaal onmogelijk, want hoe zou een “wat”, een “wie” kunnen worden? Is er een upgrade mogelijk van puur materiële robot naar dat bewuste, denkende, geestelijke wezen dat de mens is?
Ofwel: kan een steen uitgroeien tot een levende bloem? Wie zal dat nou willen geloven? En: kan een plant in een dier veranderen? Of een dier in een mens? En hoe zou dan een robot/computer, ZICHZELF tot een mens (3 niveaus hoger!) moeten omtoveren? 

Om diezelfde redenen is de veel gebruikte benaming: ‘kunstmatige intelligentie’, in zichzelf een tegenstrijdigheid, even onmogelijk dus. Want intelligentie kan niet kunstmatig zijn: dat is een unieke eigenschap van de menselijke geest, en die zit NIET in welke machine of computer dan ook. Is het niet merkwaardig (of eigenlijk: heel slordig denken) om in computers/robots intelligentie te willen ‘zien’? Is dat niet net alsof volwassen mensen tegen een teddybeer willen (blijven) praten en een antwoord terug verwachten?
Want wat er echt aan de hand is, is dat we stukjes product van onze unieke menselijke intelligentie (zoals bijvoorbeeld: als dit….gebeurt, dan moet er dat….gebeuren) opslaan in een ‘chip’ en zodoende heel ingewikkelde computerprogramma’s opbouwen. Die computers doen vervolgens razendsnel waarmee zij geprogrammeerd zijn, NIKS meer en NIKS anders.
Zo bestaat er dus ook echt geen computer die kan schaken. Want die computer schaakt niet, maar gebruikt alleen brokjes conclusies die wij mensen daarin gestopt hebben als werkprogramma. Maar omdat dat allemaal zo snel gaat, vergeten we vaak het werk van de programmeur (de mens) en ‘geloven’ dat het allemaal vanzelf gaat, dat die computer ‘leeft’ en zelf schaakt.
Maar nee, dus: wát een computer of robot ook ‘doet’, dat is altijd mensenwerk per opdracht.
Iedere robot/computer is en blijft een stuk gereedschap, net als een gehaktmolen: wat er UITkomt heeft de slager er INgestopt.
Gaat de gehaktmolen straks voor slager spelen?

Dus als je tóch wilt proberen om die stelling: ‘robots gaan de mens verdringen/overnemen’ geloofwaardig te maken, moet je beslist beginnen om het verschil tussen het mensniveau en een machine te ontkennen. En jawel, hoor: in een krant van afgelopen weekend (5/4/2014) is er weer zo’n ‘denker’ aan het woord, die de mens tot “vochtige computer” bestempeld. Écht, hij zegt het!
Hoe kun je nou als mens met zo’n zelfbeeld rondlopen (en het ook aan anderen willen slijten)? Bah!

Gelukkig weten we beter: robots zijn en blijven gereedschappen – machines, dingen – in de handen van hun bedenker en maker: de mens.
Dus: robots gaan de mens overheersen, domineren?
Dikke onzin!
Wel een leuk thema voor “Disney-films”, maar verder: hè toe nou, mensen!

 

PS: Kijk in menubalk van deze website onder : “Boek” naar de inhoudsopgave; daar zie je de vier verschillende niveaus van bestaan in onze wereld – en de verschillen ervan – uitgebreider beschreven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*